Showing posts with label επιστημονικά. Show all posts
Showing posts with label επιστημονικά. Show all posts

Wednesday, January 27, 2010

In vino veritas vol.II

Το αλκοόλ είναι συνήθως συνυφασμένο με το μεθύσι και την ασωτία. Ωστόσο, έχει παίξει πολύ σημαντικό ρόλο στη δημιουργία του ανθρώπινου πολιτισμού. Αμερικανός επιστήμονας υποστηρίζει ότι η δίψα των προγόνων μας για μπίρα και άλλα αλκοολούχα ποτά ήταν αυτή που αποτέλεσε τον «σπινθήρα» για την ανάπτυξη της γεωργίας και τελικά την ανάδυση του πολιτισμού.

Σύμφωνα με το βιομοριακό αρχαιολόγο, Πάτρικ ΜακΓκάβερν του πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια, το γεγονός ότι οι προϊστορικοί άνθρωποι αποφάσισαν να μεταστραφούν από κυνηγοί-συλλέκτες σε γεωργούς, οφείλεται σε ένα ισχυρό κίνητρο: ήθελαν να πιουν! "Το αλκοόλ παρείχε το αρχικό κίνητρο και στη συνέχεια πήρε μπρος η 'μηχανή' της κοινωνίας", δήλωσε ο επιστήμονας, σύμφωνα με τη βρετανική "Ιντεπέντεντ".

Η βιομοριακή αρχαιολογία είναι ένας νέος επιστημονικός τομέας, κατά τις δύο τελευταίες δεκαετίες, πρωτοπόρος του οποίου υπήρξε ο Μακγκάβερν. Είναι ένας από τους κορυφαίους ειδικούς του κόσμου, στη μελέτη των αρχαίων αλκοολούχων ποτών και έχει βρει στοιχεία που δείχνουν ότι οι άνθρωποι έφτιαχναν ποτά ήδη πριν 9.000 χρόνια. Το αρχαιότερο απτό δείγμα που έχει βρει, χρονολογείται από το 7.000 π.Χ. περίπου και αφορά θραύσματα πήλινων αγγείων από ένα νεολιθικό χωριό στην Κίνα, στα οποία ανακαλύφθηκαν ίχνη ταρταρικού οξέος, μιας χημικής ένωσης που υπάρχει στα αλκοολούχα ποτά.

Οι δημιουργοί εκείνων των ποτών πιθανότατα θα βασίζονταν σε μια πρωτόγονη μέθοδο παρασκευής: τα δόντια και το σάλιο τους. Αρχικά, για να υπάρξει ζύμωση, θα μασούσαν άγριο ρύζι και θα το μετέτρεπαν το άμυλο σε βύνη. Αυτήν θα την πρόσθεταν σε ένα μίγμα μελιού, αγριοστάφυλων και άλλων φρούτων, που όλα θα μπορούσαν να βρουν στο περιβάλλον τους.

Όπως γράφει ο ΜακΓκάβερν στο νέο βιβλίο του "Ξεβουλώνοντας το παρελθόν: Η αναζήτηση για Κρασί, Μπίρα και άλλα Αλκοολούχα ποτά", τα παραπάνω αγγεία στην Κίνα, μαζί με ίχνη αρχαίων ποτών που έχουν βρεθεί σε άλλες περιοχές του κόσμου, όπως στην Αφρική και στο Μεξικό, δείχνουν ότι το αλκοόλ έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη του προϊστορικού ανθρώπου. Οι πρόγονοί μας μπορεί να μην είχαν ιδέα από χημεία, όμως πιθανότατα κατά τύχη θα ανακάλυψαν πώς να φτιάχνουν αλκοόλ. Θα τους άρεσε τόσο πολύ, που θα έκαναν ό,τι μπορούσαν, για να πιουν κι άλλο - ακόμα και αν χρειάζονταν να σταματήσουν τη νομαδική ζωή και να στεριώσουν κάπου ως γεωργοί!

Σύμφωνα με τον ΜακΓκάβερν, οι Νεολιθικοί άνθρωποι ήθελαν με πάθος να βρίσκονται κοντά στα καλλιεργημένα φυτά τους, από όπου έφτιαχναν αλκοόλ, ώστε… κατέληξαν αγρότες. Με άλλα λόγια, όπως υποστηρίζει, οι πρώτοι γεωργοί ήσαν ουσιαστικά ζυθοποιοί και εν γένει ποτοποιοί.

Από την άλλη, όπως επισημαίνει, αν σήμερα το αλκοόλ βοηθάει να πέφτουν τα ψυχολογικά φράγματα και οι αναστολές ανάμεσα στους ανθρώπους, ενώ παράλληλα όσοι πίνουν, νιώθουν πιο ανοιχτοί και γεμάτοι αυτοπεποίθηση, ασφαλώς το ίδιο θα συνέβαινε και τότε, πράγμα που θα συνέβαλε στο να γίνει το αλκοόλ ακόμα πιο δημοφιλές.

Επιπλέον, η καλλιέργεια των φυτών και η παραγωγή του αλκοόλ θα ήταν μια συνεργατική προσπάθεια που έφερνε μεγαλύτερη ισότητα στην πρωτόγονη κοινωνία. Ακόμα, το αλκοόλ χρησιμοποιείτο σταδιακά για ιατρικούς σκοπούς, καθώς και σε διάφορες τελετουργίες, θρησκευτικές και άλλες.

--------------------------------------------------

Friday, December 4, 2009

3 Ωραίες Ειδήσεις

Τα πουλιά «βλέπουν» το μαγνητικό πεδίο της Γης - Ελευθεροτυπία, 3 Δεκέμβρη

Νέες επιστημονικές έρευνες Γερμανών επιστημόνων δείχνουν ότι τα πουλιά μπορούν να «δουν» το γήινο μαγνητικό πεδίο, όταν κάνουν μακρινά αποδημητικά ταξίδια [...]
------------------

Γρίφος η νοημοσύνη στα έντομα - Ελευθεροτυπία, 27 Νοεμβρίου

Τα έντομα με τους μικροσκοπικούς εγκεφάλους τους ίσως τελικά είναι εξίσου έξυπνα με πολύ μεγαλύτερα ζώα, ενώ δεν αποκλείεται να έχουν ακόμα και συνείδηση, σύμφωνα με μια νέα βρετανική επιστημονική έρευνα [...]

-----------------

Τα «εξωγήινα» πλάσματα των βυθών - Ελευθεροτυπία, 23 Νοεμβρίου

Στα σκοτεινά βάθη των ωκεανών του πλανήτη κρύβουν πλάσματα άγνωστα μέχρι τώρα στην επιστημονική κοινότητα. Στα παγωμένα νερά, σύμφωνα με νέες επιστημονικές ανακοινώσεις, ανακαλύφθηκαν συνολικά 17.650 θαλάσσια είδη.[...]

Friday, September 25, 2009

Δεν Γυρίζει Πίσω (;)


από την Ελευθεροτυπία

Η εξέλιξη δεν κάνει στροφές 180 μοιρών και το γενετικό ρολόι δεν γυρνάει ανάποδα, σύμφωνα με μια νέα επιστημονική έρευνα πάνω στις πρωτεΐνες.

Οι εξελικτικοί βιολόγοι, ήδη από το τέλος του 19ου αιώνα, συζητούν –και διαφωνούν- κατά πόσο είναι δυνατό η εξέλιξη να κάνει ανάποδα βήματα, ένα ζήτημα δύσκολο να απαντηθεί με σιγουριά, επειδή σπάνια ξέρουμε ποια ακριβώς χαρακτηριστικά είχαν οι πρόγονοι των ειδών και με ποιους μηχανισμούς εξελίχτηκαν στις σημερινές μορφές τους.

Όμως, σύμφωνα με τη νέα έρευνα, υπό τον Τζόε Θόρντον του Κέντρου Οικολογίας και Εξελικτικής Βιολογίας του πανεπιστημίου του Όρεγκον των ΗΠΑ, η οποία δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature, από τη στιγμή που ένα γονίδιο διαμορφωθεί στην τωρινή μορφή του, μπλοκάρεται γενετικά ο δρόμος της επιστροφής του στην προηγούμενη κατάστασή του – τουλάχιστον όσον αφορά τις πρωτεϊνες.

Οι αμερικανοί ερευνητές, σύμφωνα με το Science, το Live Science και το New Scientist, προσπάθησαν να απαντήσουν το ερώτημα εστιάζοντας στην εξέλιξη στο μοριακό επίπεδο, επειδή μπορούν να εξακριβώσουν ευκολότερα τα διαδοχικά εξελικτικά βήματα από το προηγούμενο στάδιο μιας πρωτεϊνης στο επόμενο. Η μελέτη τους εστιάστηκε στην πορεία μιας συγκεκριμένης πρωτεϊνης, του υποδοχέα γλυκοκορτικοειδών (GR), που σχετίζεται με την ορμόνη του στρες κορτιζόλη, μέσα σε μια τεράστια χρονική περίοδο 450 εκατ. ετών.

Οι επιστήμονες αναδημιούργησαν την πρωτεϊνη όπως ήταν πριν εξελιχτεί στην τωρινή μορφή της (περίπου πριν 400 εκατ. χρόνια) και διαπίστωσαν ότι η σημερινή μορφή της δεν ανέχεται να αποκατασταθούν η δομή και οι λειτουργίες της προηγούμενης μορφής. Με άλλα λόγια, η νέα έρευνα, για πρώτη φορά, αποκάλυψε ότι, με το πέρασμα του χρόνου, εμφανίζονται ορισμένα γενετικά εμπόδια (μεταλλάξεις) που καθιστούν σχεδόν αδύνατη την μεταμόρφωση μιας πρωτεϊνης ξανά στο προηγούμενο στάδιό της.

«Γκρεμίζονται πίσω τους οι γέφυρες και η επιστροφή είναι αδύνατη πια», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Θόρντον, ο οποίος πιστεύει ότι –πέρα από τις επιμέρους πρωτεϊνες- η ίδια μη αναστρεψιμότητα ισχύει για πολύπλοκα εξελιγμένα χαρακτηριστικά των οργανισμών, όπως το σχήμα τους, η συμπεριφορά και ο μεταβολισμός τους.

Σύμφωνα με την έρευνα, ακόμα και αν οι μελλοντικές συνθήκες και οι συνακόλουθες εξελικτικές πιέσεις του περιβάλλοντος μοιάζουν ξανά με αυτές του παρελθόντος, τα βιομόρια δεν πρόκειται να επιστρέψουν στην προηγούμενη κατάστασή τους.

«Πρόκειται για την καλύτερη μέχρι σήμερα παρουσίαση των μοριακών θεμελίων της εξελικτικής μη αναστρεψιμότητας», δήλωσε ο καθηγητής οικολογίας και βιολογίας Μάικλ Ρόουζ του πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας. Για «μια από τις πιο σημαντικές ανακαλύψεις στην εξελικτική βιολογία τα τελευταία 10-15 χρόνια», έκανε λόγο ο εξελικτικός βιολόγος Γκούντερ Βάγκνερ του αμερικανικού πανεπιστημίου Γιέηλ, επειδή, όπως είπε, όχι μόνο δείχνει ότι όντως η εξέλιξη δεν γυρίζει πίσω, αλλά επιπλέον εξηγεί λεπτομερώς και τον γενετικό μηχανισμό που αυτό συμβαίνει.

Ορισμένοι άλλοι πάντως βιολόγοι, όπως ο Ντάνιελ Φάλους του ιρλανδικού Πανεπιστημιακού Κολλεγίου του Κορκ, και ο Μάικλ Λιντς του αμερικανικού πανεπιστημίου της Ιντιάνα, εμφανίστηκαν πιο επιφυλακτικοί και δήλωσαν ότι δεν είναι ακόμα απόλυτα βέβαιο ότι η εξέλιξη δεν μπορεί να βρει δρόμους πισωγυρίσματος.
---------------------------------

Κι ο Πρίντεζης; Για πες.

Sunday, March 23, 2008

Ωραία Πράγματα στον Δορυφόρο του Κρόνου

Ένας υπόγειος ωκεανός ίσως κρύβεται στον Τιτάνα, δορυφόρο του Κρόνου

Ουάσινγκτον

Εκτός από τις παράξενες λίμνες φυσικού αερίου, ο μεγαλύτερος δορυφόρος του Κρόνου ίσως κρύβει ακόμα ένα μυστικό. Δεδομένα του σκάφους Cassini υποδεικνύουν ότι κάτω από την παγωμένη επιφάνεια του Τιτάνα μπορεί να υπάρχει ένας ολόκληρος ωκεανός νερού.

Ο Τιτάνας καλύπτεται από μια παχιά, πορτοκαλί ατμόσφαιρα όπου το μεθάνιο παίζει το ρόλο που έχει το νερό στη Γη: Όπως επιβεβαίωσε πρόσφατα το Cassini, το μεθάνιο σχηματίζει σύννεφα, πέφτει ως βροχή και γεμίζει πολυάριθμες λίμνες και θάλασσες.

Οι επιστήμονες υποψιάζονταν όμως ότι η ανακύκλωση του μεθανίου στην ατμόσφαιρα τροφοδοτείται από έναν ακόμα πιο παράξενο σχηματισμό, ένα γιγάντιο απόθεμα υγρού νερού κάτω από την παγωμένη επιφάνεια.

Οι πρώτες ισχυρές ενδείξεις για την ύπαρξη του υπόγειου ωκεανού δημοσιεύονται την Παρασκευή στο περιοδικό Science.

Οι ενδείξεις είναι έμμεσες και προέρχονται από παρατηρήσεις με ραντάρ και μετρήσεις της ταχύτητας περιστροφής του Τιτάνα από το 2004, όταν το Cassini έφτασε στο σύστημα του Κρόνου.

Οι Αμερικανοί και Γάλλοι ερευνητές διαπίστωσαν ότι πολλοί σχηματισμοί στην επιφάνεια του Τιτάνα, όπως αμμόλοφοι, κανάλια και λίμνες, μετατοπίστηκαν από την αρχική του θέση, πιθανώς ως αποτέλεσμα μεταβολών στην ταχύτητα περιστροφής.

Χρησιμοποιώντας μοντέλα στον υπολογιστή, οι ερευνητές συμπεραίνουν ότι οι ισχυροί άνεμοι μπορούν και μετακινούν το φλοιό του Τιτάνα. Αυτό είναι δυνατόν μόνο αν ο φλοιός επιπλέει πάνω σε ένα υποκείμενο υγρό στρώμα.

«Μόνο επειδή ο φλοιός είναι λεπτός και αποσυνδεδεμένος από το εσωτερικό του δορυφόρου λόγω του ωκεανού μπορεί ο άνεμος να μετακινεί το φλοιό τόσο πολύ» εξηγεί ο Ραλφ Λόρενζ του Πανεπιστημίου Τζον Χόπκινς, επικεφαλής της μελέτης.

Αν ο υπόγειος ωκεανός πράγματι υπάρχει, πιθανότατα βρίσκεται σε βάθος 100 χλμ και περιέχει ίχνη αμμωνίας, πρόσθεσε ο Λόρενζ.

Πάντως ο κρυμμένος ωκεανός ίσως δεν είναι αποκλειστικότητα του Τιτάνα. Παρόμοιοι σχηματισμοί δεν αποκλείεται να υπάρχουν και σε ένα άλλο φεγγάρι του Κρόνου, τον Εγκέλαδο, καθώς και σε τρεις δορυφόρους του Δία: τον Γανυμήδη, την Καλλιστώ και την Ευρώπη.

Newsroom ΔΟΛ, με πληροφορίες από Associated Press

-----------------------------------

Βροχές Μεθανίου, και σύννεφα, λίμνες φυσικού αερίου, αμμόλοφοι μετατοπίζονται, φλοιός που επιπλέει σε υγρό στρώμα, υπόγειοι ωκεανοί... μόνο εγώ γουστάρω;;;;


LinkWithin

Related Posts with Thumbnails